IPMS Gent modelbouwclub

Pelican 20

BouwdoosAVRO Shackleton MR3
MerkFrog
Schaal1/72
TypeInjection moulded
VerfHumbrol
AccessoiresAirwaves set nr AC 72199 Interior
Airwaves set nr AC 72198 Flaps
Aeroclub set nr AP 064 (metalen propellers)
Documentatie



Internet IPMS South Africa.
www.airliners.net
www.fortunecity.com
www.home.aone.net.au
Scale Models International Maart 1993.
Postwar Military Aircraft n°3 door John Chartres.
Warpaint Series n° 6 door Alan W. Hall.
Flugzeug Nr 3/1994

Geschiedenis

De Shackleton werd ontworpen door AVRO in 1949 als vervanger voor de ouder wordende AVRO Lancaster. Het vliegtuig werd gebruikt als lange afstand maritiem verkenning toestel door de RAF en SAAF en bleef in dienst tot het eind van de jaren 80.

Het had vier motoren voorzien van contra roterende propellers en was in staat om een afstand van meer dan 4.000 mijl te overbruggen. Slechts één van deze toestellen zou nog luchtwaardig zijn in Zuid-Afrika.

De kit

Het is een oud Frog model dat minstens 30 jaar oud is en je kan er goed aan zien dat het initieel bedoeld was als een stuk speelgoed. Het is voorzien van openende bomdeuren, flaps, hoogte- en richtingsroeren. De Britten noemden dit vliegtuig “10.000 rivets flying in formation” (10.000 rivetten vliegend in formatie) en ik moet de toenmalige moule makers van Frog toch feliciteren voor hun fantastisch werk dat zij gedaan hebben toen zij getrouw elke rivet reproduceerden op het model. Wanneer je aan de rompdelen of de vleugels voelt, dan lijken deze precies een rasp. De onderdelen hebben echter flink wat flash en het is dikwijls zeer moeilijk om dit weg te snijden zonder dat je kleine onderdelen beschadigd. Intern detail is zo goed als onbestaande en de Airwaves sets zijn hierbij zeer behulpzaam in het bijzonder op deze MR3 versie dat grote cockpit ramen had.

Interieur en cockpit

AVRO Shackleton MR3Elk onderdeel heeft opkuis nodig door vijlen en schuren. Wees bereid om hieraan meer dan 60% van Uw tijd te besteden bij deze bouwdoos.
De volgende stap is, zoals bij alle vliegtuig kits, de constructie van het interieur en de cockpit. De Airwaves set voorziet een excellent PE dashboard, veiligheidsriemen en zijconsoles. Jammer genoeg is er geen vervanging van de zetels zelf voorzien en deze in de kit vormen één geheel met de er achter liggende wand. Er moeten dus kussens gemaakt worden van Milliput, waarna de veiligheidsgordels geplaatst worden.
Wanneer je foto’s bekijkt van de Shackleton dan zou ik zeggen dat de cockpitkleur een Slate Grey moet geweest zijn of misschien één der buitenkleuren van het toestel. Ik gebruikte Humbrol Slate Grey
De kit biedt de mogelijkheid om de achterste buitendeur in de rechter zijkant van het toestel open of dicht te monteren. Ik wou deze eerst open laten om reden dat de Airwaves set een ladder met vijf treden voorziet maar opnieuw toonden foto’s mij dat de staart van de MR3, voorzien van een landingsgestel met neuswiel, te hoog was voor een ladder met slechts vijf treden. Om die reden hield ik de deur gesloten. De bouwdoos voorziet een set hele klare ruiten voor de romp doch deze zijn te klein om er interieur in te herkennen en zodoende diende ik aan de rest van het interieur geen verdere energie te besteden.
De oude dame heeft gewicht nodig in de neus en een eerste test toonde aan dat er niet minder dan 125 gram lood nodig was om de neus op de grond te houden. Later zou blijken dat er gerust 10 gram meer bij mocht.
Ik had het geluk om plans op schaal 1/72 van de Shackleton (of Shak) te bekomen en vergelijking van de onderdelen met deze plans toonde aan dat deze bijna identiek zijn. Wanneer echter de propellers uit de kit en deze van Aeroclub vergeleken worden dan blijkt dat Aeroclub volledig juist is, zowel wat betreft propellers als deksels. Onnodig te zeggen dat deze van de kit achterwege gelaten werden.

Motoren

AVRO Shackleton MR3Het voorpaneel van de motoren moet vervangen worden door deze voorzien in de PE Airwaves set. Deze van de kit zijn zeer dik en moeten doorgezaagd worden juist achter het motordeksel. Eens dit gedaan is kunnen de oude radiatoren voorzichtig uitgeboord en uitgesneden worden. Eens opgekuist en vlak geschuurd kunnen de nieuwe PE delen verlijmd worden aan de binnenzijde.
Vervolgens is het de beurt aan de beide helften van de motorkappen waarop de beide uitlaten reeds voorzien zijn. Deze uitlaten moeten uitgeboord worden ten einde een beetje realisme te bekomen.
De motoren worden vervolgens gemonteerd op de gondels welke aan de vleugels hangen. De binnenste twee bieden tevens plaats aan het landingsgestel. Beide helften worden verlijmd en, eens droog, gemonteerd op de motoren. Opnieuw is veel opvulwerk en schuurwerk nodig ten einde tot een goed resultaat te komen.
De propellers worden mat zwart geverfd met gele tippen, de spinners krijgen rood. De schroefassen in de Airwaves set zijn onbruikbaar omdat deze te kort zijn en zij worden vervangen door de assen uit de kit.

Vleugel flappen

AVRO Shackleton MR3De beide vleugelhelften moeten opgekuist worden. Er is geen interieur in de behuizing van het landingsgestel en ik vervaardigde dan maar een kader binnen in de vleugel.
De 2 grote flaps worden vervangen door deze in PE uit de Airwaves set. Dit gaat echter niet zo vlot als aanvankelijk gedacht. Ik ondervond dat de lay-out van de set geen duidelijke aanduidingen geeft met betrekking tot de plaatsen waar de flap moet geplooid worden.
De instructies vermelden dit niet, evenmin het feit dat er een stuk plastiek moet gebruikt worden ten einde een rechtopstaand stuk te bouwen aan het uiteinde van de flap.
Ik gebruikte mijn Etch Mate ten einde een perfecte plooi te bekomen en was dan in staat om de opstaande ribben er tegenaan te lijmen. Airwaves toont ook dat een metalen as door de opstaande ribben moet geschoven worden maar deze as is niet voorzien in de set. Ik gebruikte hiervoor een fijne koperen as. Dit werd langs één eind ingebracht en per geplaatste rib verder geschoven. Op die manier kon ik geen enkele rib misplaatsen..
De centrale balk in deze flap is voorzien in de set maar is onbruikbaar omdat deze te dik is: geen enkele rib past er op. Deze balk werd derhalve vervangen door een profiel van Evergreen.

Staartvlakken.

Dit deel van het vliegtuig vraagt de minste aanpassing en er is bijna geen schuurwerk vereist. De onderdelen vragen enkel wat opkuis en vallen samen zonder problemen. Twee antenne draden lopen van de roeren naar de romp. Ik boorde smalle gaatjes in de roeren en stak daar twee lengtes nylon visdraad door die ik vervolgens verlijmde alvorens de beide helften samen te brengen.

Landingsgestel en motorgondels

Het hoofd landingsgestel wordt vervaardigd zoals voorzien in de instructies maar wordt wel verlijmd zodat dit niet meer intrekbaar is. Dit wordt gedaan om de stevigheid en om te voorkomen dat dit landingsgestel inklapt tijdens transport.
De motorgondels vertonen één van de slechtste montagepunten die ik de laatste jaren tegenkwam. Ik bevestigde deze zonder dat de motorhelften of de propellers gemonteerd waren. Eens je hun juiste bevestigingsplaatsen gevonden hebt, worden deze zo goed mogelijk verlijmd maar er is zeer veel putty nodig om een mooie aansluiting te geven met de vleugels.
De buitenste motorgondels krijgen dezelfde behandeling. Ik gebruikte hiervoor Vallejo putty.

Propellers en motoren

AVRO Shackleton MR3 De propellers worden geschilderd in mat zwart met gele tippen om reden dat ik een machine van de Zuid-Afrikaanse luchtmacht wil maken. Indien je een RAF machine wil maken dan moet je een rood / witte combinatie gebruiken. De voorste propellerkappen worden rood geschilderd.
De radiatorroosters worden in gun metal geschilderd. Ik opteerde eerst om de propellers te positioneren en ze dan te maskeren alvorens over te gaan tot het spuiten van het toestel maar uiteindelijk opteerde ik er voor om de schroeven te kunnen verwijderen indien nodig.
Ik lijmde dan ook de ring, welke om de propeller as aan de binnenzijde moet komen, in de motorgondel. Op die manier was ik in staat om de propellers te verwijderen of aan te brengen indien nodig.

Het landingsgestel en de wielen

De beide voorwielen krijgen PE wielschijven. Enkele hydraulische leidingen worden vervaardigd uit fijne koperdraad.
De banden worden afgeschuurd en wat vlakker gemaakt en worden in German Panzer Grey geschilderd. Het neuswiel onderstel wordt opgekuist en uitgeboord op twee plaatsen.
Ook de deuren van het landingsgestel krijgen wat aandacht. Ik bracht ribben aan met behulp van Evergreen strips, sneed deze op maat en schuurde deze wat bij. Het is niet veel doch het geeft toch een beter zicht.

Vervaardiging van de romp:

AVRO Shackleton MR3Het verlijmen van beide romphelften bracht enkele moeilijkheden mee aan de linker zijde van het bommenruim. Ik diende de beide tussenschotten aan te passen.
Ik wou dit bommenruim gesloten houden om reden dat ik vind dat er te weinig detail is aan de binnenzijde maar het is duidelijk dat deze deuren ontworpen waren om open gemonteerd te worden.
Beide deuren worden aangepast en verlijmd en ook aan de buitenzijde is er daarna nog wat aanpassingswerk nodig ten einde een goede sluiting te bekomen. Men kan zich niet permitteren dat deze deuren aan de onderzijde uitsteken.
Opnieuw zal er veel putty bij te pas komen gevolgd door veel schuurwerk en bijna alle detail aan de bovenzijde van de romp zal verdwijnen. Op het dak moet ook een onderdeel gemonteerd worden waarop de twee antennes staan die de antennedraden moeten ontvangen.
Deze antennes worden afgesneden en hun plaatsen worden uitgeboord. Het onderdeel wordt aangepast en glad geschuurd samen met het dak. De antennes worden vervangen door twee naalden.
De nylon antennedraden worden door de ogen van de naalden gestoken tot ze mooi gespannen zijn, worden verlijmd in het oog van de naald en vervolgens wordt de overblijvende draad in de romp ingebracht en ook verlijmd

Montage van de vleugels en de staartdelen

Een centrale balk is voorzien in de kit en deze is zeer welkom want de Shak is een groot toestel. De totale lengte van deze balk kan echter niet gebruikt worden omwille van de vervaardiging van de gesloten behuizing voor het landingsgestel. Ik diende deze dus wat in te korten alvorens de vleugels te monteren. Er is slechts weinig putty en schuurwerk nodig.
Beide horizontale staartvlakken worden eerst verlijmd en pas als deze goed droog zijn worden de verticale delen met de roeren gemonteerd

Eindafwerking

AVRO Shackleton MR3Eens dat al het hierboven vermelde (met een goed resultaat) beëindigd is kan overgegaan worden tot de verdere afwerking van het model met het oog op beschildering. De neus en staartposities en de cockpit ontvangen hun beglazing. Eens in plaats worden deze, en de zijramen in de romp, zorgvuldig gemaskeerd.
De decals voorzien Zuid-Afrikaanse kokardes voor “Pelican 20”, registratie nummer 1720.
Deze machine staat gepreserveerd op Ysterplaat AF base, Z.A., en een foto sessie kan bekeken worden op het Internet. Dit blijkt zeer handig te zijn doch het toont ook enkele afwijkingen aan die in de kit niet zijn voorzien en derhalve verbeterd moeten worden.
De belangrijkste zijn:
- het aanbrengen van een astrodoom boven de romp ter hoogte van het ronde raam voorzien inde rechter zijde van de romp.
- het aanbrengen van twee plaatjes vooraan op de neus voorstellende de gesloten posities vande mitrailleurs in de neus.
- het aanbrengen van een aantal antennes boven op de romp juist achter de cockpit. De meestevan deze antennes zijn voorzien in de Airwaves set. Ze zijn misschien iets te dun maar zijncorrect in vorm.
Foto’s tonen aan dat in de neus van het toestel een soort richttoestel stond dienende om of de mitrailleurs te richten dan wel om de bommen te droppen. Ik vervaardigde er één uit scratch en plaatste dit in de neus van het toestel samen met een stoeltje uit de spares box.
De ruiten in de neus en de cockpit ontvangen vervolgens ruitenwissers; eveneens afkomstig uit de Airwaves set.

Beschildering

AVRO Shackleton MR3Het vervaardigen van dit model brengt mee dat bijna alle detail van de paneellijnen en de rivetten verloren gaat. Aan de ene kant bekeken is het nodig dit te doen doch langs de andere zijde moet ik zeggen dat al dit detail er wel goed uitzag op dit grote toestel en meer dan één collega modelbouwer verstond niet waarom ik al deze mooie details verwijderde.
Iedereen die ooit dit model gezien heeft weet dat alle rivetten gereproduceerd werden en dat er eveneens veel paneellijnen op terug te vinden zijn. Indien er 10.000 rivetten waren, dan waren er ook minstens 1.000 panelen. Ik heb deze paneellijnen niet hertekent, het zou meer slecht dan goed gedaan hebben. Anderzijds wou ik wel dat dit toestel een min of meer gebruikt uitzicht had en daarom opteerde ik om de grootste paneellijnen te accentueren door pre-shading welke ruw aangebracht werd.
Het grootste deel van het toestel komt in PRU Blue en ik gebruikte hiervoor, op aangeven van IPMS South-Africa, Humbrol 124. Deze kleur verdwijnt echter uit het Humbrol gamma.
De bovenzijde van de vleugels, staartvlakken en een deel van de motorgondels krijgt Humbrol 27. Het verschil tussen H124 en H27 is miniem te noemen maar valt toch op.
De bovenzijde van de romp wordt gespoten in mat wit. Ik bracht echter eerst een laag Klir (Future) aan alvorens dit wit te spuiten en wanneer droog werd opnieuw een laag Klir aangebracht. Wit heeft de neiging om te vergelen en ik wou dit hiermee tegengaan.
Er bestaat twijfel over de kleur van het landingsgestel en de binnenzijde van de wielkassen. Sommige foto’s laten veronderstellen dat dezelfde kleur verf als aan de onderzijde gebruikt werd. Weer andere tonen een lichtere kleur aan.
Afgaande op de foto’s in het boek Warpaint series 6 over de Shackleton moet ik er van uitgaan dat een soort licht grijs gebruikt werd. Ik zocht dan maar mijn toevlucht tot Humbrol 147.
Propellers zwart met gele tippen, de voorste propellerkappen mat rood

Decals

AVRO Shackleton MR3Een college modelbouwer van IPMS Gent bezorgde mij de decals uit de Modelcraft kit. Hij heeft de intentie om een Mk 2 Shak te bouwenen had deze niet meer nodig. (Dank U, Luc). Derhalve had ik het geluk om de oude Frog decals niet te hoeven te gebruiken. De Modelcraft en Frog decals betreffen dezelfde machines.
De moeilijkste decals betreffen de “walk here” paneel lijnen bovenop de vleugels. Hun juiste lokaties worden niet weergegeven in de plannen en je moet hun juiste positites een beetje raden. De Zuid-Afrikaanse zijn er in twee talen. Ik hoop dat ik deze decal er goed op geplaatst heb, ze zien er toch goed uit.
De nationaliteitskentekens vormen een probleem. Zuid-Afrika had eerst ronde kentekens welke gewijzigd warden in deze van het “castle” type. De Frog en Modelcraft decals zijn van dit “castle” type doch deze van Frog stellen de Springbok voor van oranje kleur en gericht in twee richtingen. Deze van Modelcraft geven de Springbok weer in zilver kleur en gericht in één enkele richting.
Afgaande op de foto’s moet ik toegeven dat de zilveren Springbok correct is maar ik kon hun juiste richting niet bepalen. Ik weet dus niet of deze Springbok slechts in één richting springs dan wel in twee richtingen. Dus, indien mijn decals fout zijn dan is dit omdat Modelcraft foute decals verschaft heeft.

Besluit

AVRO Shackleton MR3 Wow, wat een beest, wat een uitdaging. Ik ben zeer blij dat ik het eindelijk aangedurfd heb om dit vliegtuig te bouwen nadat het zeker meer dan 20 jaar in mijn bezit geweest is en het in mijn “muur der schande” lag. De Airwaves en Aeroclub sets maken deze kit veel beter, zelfs al brengen zij zelf problemen mee.
Zoals ik reeds gezegd heb, wees bereid om meer dan 60% van Uw tijd te besteden aan schuren, opvullen en vlakschuren maar het eindresultaat mager zijn.
Ik kan mij slechts één model van een Shackleton herinneren dat ik ooit gezien heb op een modelbouw happening. Dat model was toen nog voorzien van al zijn rivetten en daardoor sloten de decals niet aan.
Mijn Shak is zeker niet in staat om een competitie te doorstaan en ik denk niet dat eender welke Shak geconstrueerd afgaande op de Frog moules ooit een competitie zal winnen.
Ik zal hem meenemen naar bijeenkomsten en zal hem tentoonstellen op de clubstand afwachtend wat de reacties van de bezoekers zullen zijn. Ik hoop dat men er veel foto’s van zal nemen want dat vind ik nog steeds plezanter dan dat ik er een prijs met zou winnen.

Keep ‘m building

Erwin Bovyn
IPMS Gent


 

Agenda

Update Events - Update artikels